Beroep op kartelverbod om branchebescherming aan te vechten

6 augustus 2018, laatst geüpdatet 11 september 2024
Bij branchebeschermingsafspraken komt een vastgoedeigenaar met zijn koper (of huurder) van winkelruimte overeen dat hij in een winkelcentrum geen ruimten zal verhuren of verkopen aan een met de koper (huurder) concurrerende onderneming. Branchebeschermingsovereenkomsten kunnen in strijd zijn met het kartelverbod, zoals Lidl betoogt in een nog lopende zaak bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.
Sjaak van der Heul
Sjaak van der Heul
Advocaat - Senior
In dit artikel

De zaak

Een projectontwikkelaar heeft met (een franchisenemer van) Albert Heijn afspraken gemaakt over het huren of kopen van een locatie in een nog te ontwikkelen winkelcentrum. De ontwikkelaar heeft tevens afspraken gemaakt met Lidl om een (discount)supermarkt te vestigen in hetzelfde winkelcentrum. De (franchisenemer van) Albert Heijn heeft (inmiddels aanbeland bij het Gerechtshof Arnhem Leeuwarden) gevorderd dat de projectontwikkelaar wordt verboden om een Lidl of andere discounter in het winkelcentrum toe te laten. Hij veronderstelt een overeenkomst tot branchebescherming.

Door het geschil tussen Albert Heijn en de projectontwikkelaar worden ook de belangen van Lidl geraakt. Zij heeft het Hof gevraagd tussen te komen in de lopende procedure zodat zij een eigen vordering tot nietigheid van het (beweerde) branchebeschermingsbeding kan instellen. Volgens Lidl beperkt het (beweerde) branchebeschermingsbeding de concurrentie en is het daarom in strijd met het kartelverbod. Het Hof bevestigt het door Lidl gestelde belang en laat haar in zijn tussenarrest toe om tussen te komen in de procedure.

Lidl wordt in de gelegenheid gesteld haar vordering te motiveren, uiterlijk op 28 augustus 2018.

Een beredeneerde inschatting over het vervolg

Sinds een arrest van het Hof van Justitie uit november 2015 over een branchebeschermingsconstructie in een winkelcentrum in Letland (“Maxima Latvija”), wordt algemeen aangenomen dat branchebeschermingsbepalingen geen concurrentiebeperkend doel hebben. Daardoor moet Lidl aantonen dat de (beweerde) afspraak tussen Albert Heijn en de projectontwikkelaar concrete negatieve gevolgen voor de concurrentie op de relevante markt zal sorteren.

Dat vereist onder meer een (economische) analyse van de omvang van de markt en het toekomstig marktaandeel van de in het winkelcentrum te vestigen Albert Heijn. Tevens dient Lidl een nadere duiding van de concurrentieverhouding op de relevante markt te maken, waarvoor onder meer relevant kunnen zijn:

  • het aantal en de grootte van (potentiele) concurrenten die op de relevante markt werkzaam zijn;
  • de verzadigingsgraad van de markt;
  • de getrouwheid van de consument aan bestaande (winkel)merken;
  • de consumentenmores.

Zie voor een uitgebreider toelichting over de (toelaatbaarheid van) branchebeschermingsovereenkomsten de noot die Charlotte Raaijmakers en ik over het arrest Maxima Latvija hebben geschreven in het Tijdschrift voor Vastgoedrecht.

Gerelateerd

Woningbouw huizen

Didam I-arrest niet van toepassing bij grondverkoop door gemeentelijke beleggingsinstelling aan gemeente

Kan de verkoop van onroerend zaken van een (door de gemeente opgerichte) fiscale beleggingsinstelling aan de gemeente door eisers tegen worden gehouden met een...
Dashboard auto

Platforms van dominante ondernemingen en verplichte interoperabiliteit: Belangrijk arrest van het HvJ EU over Android Auto

Op 25 februari 2025 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (‘HvJEU’) in een belangrijk arrestprejudiciële vragen beantwoordover de zaak tussen...
Aanbesteding hervat vanwege slechte onderbouwing intrekking

Aanbesteding hervat vanwege slechte onderbouwing intrekking

De voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland gebiedt de gemeente Oudewater en de gemeente Woerden om een ingetrokken aanbestedingsprocedure toch...
vrouw justitia

Vendor lock-in is objectieve rechtvaardiging voor toeschrijven naar merk

"Ingeval van afhankelijkheid tussen aanbesteder en een bepaald merk of product lijkt het te zijn toegestaan dat de aanbestedende dienst dit merk of product bij...
vrouw justitia

Beroep op derden: hoe, wat, wanneer?

Al sinds de arresten inzake Siemens en Holst Italia is het een aanbestedingsrechtelijke zekerheid dat inschrijvers een beroep kunnen doen op derden voor...
vrouw justitia

Inschrijving onvolledig – ongeldig of niet?

Onvolledige inschrijvingen bezorgen aanbesteders nog steeds hoofdbrekens. Mogen ontbrekende stukken worden aangevuld? Of moet de inschrijving toch ongeldig...
No posts found